Blog van Frank

Visueel onderscheiden met BIG ideas

Opnieuw springen we op ons zadel. “We komen onder andere langs het gebouw in de vorm van een acht”, belooft de gids ons bij het begin van het tweede deel van onze tour door Kopenhagen. Het weer is goed, de stemming nog beter en de gids zet samen met het team van LimeSquare koers naar de nieuwe wijk Ørestad, een stadsdeel in ontwikkeling op het eiland Amager. Ondanks de fraaie moderne architectuur ontbreekt het deze wijk aan intimiteit en sfeer. En dat knaagt wel wat aan ons. Zijn we niet beter af in de bruisende historische binnenstad op zo’n mooie dag als deze? Richting de rand van de wijk stopt de gids en vertelt over het gebouw achter ons: 8 House. Ik kijk wat om me heen en het begint me te dagen: dit herken ik! Een aantal maanden geleden verslond ik de Netflix-documentairereeks Abstract: The Art of Design, over ’s werelds meest innovatieve en succesvolle designers van dit moment. Aflevering 4 is voor de Deense toparchitect Bjarke Ingels met zijn bureau BIG. En we staan pal voor zijn 8 Tallet.

We houden pauze en krijgen de tijd om het gebouw heen te lopen. Het langgerekte woon- en werkcomplex van tien verdiepingen lijkt vanuit ons standpunt niet spectaculair te verschillen met andere gebouwen in Ørestad. Er is immers veel oogstrelende architectuur en de creatie van Ingels lijkt zich op het eerste gezicht niet echt te onderscheiden. Althans, niet op de plek waar we slechts een detail van het gebouw zien. Maar dankzij Netflix weet ik waar ik naartoe moet. Het lukt me een aantal collega’s te overtuigen om mee te gaan. We lopen een hoek van het gebouw om en komen aan het begin van een fraaie promenade voor voetgangers en fietsers, die ons langs de gevel omhoog leidt. Het is als een licht hellend bergpad, langs en door het gebouw helemaal tot aan het uiteinde bovenin. Aan de binnenzijde begrijpen we de 8-vorm met daarin plantsoenen en speelplaatsen en lopen we pal langs de terrassen van bewoners. 8 Tallet is zoals Ingels zegt “een driedimensionale gemeenschap”. Een mini-stad zoals ik niet eerder heb gezien. En het mooiste moet nog komen. Op het zuidelijkste punt loopt het gebouw schuin af tot aan de grond, waardoor er vrij spel is voor de zon en tegelijk een bijna surrealistische doorkijk ontstaat op de weidse groene vlakte van Amager.

We weten allemaal dat bij goed ontwerp, achter de vorm een idee schuil gaat. Geen vorm zonder inhoud, uiteraard. Maar is een mooie vorm vanuit een goed concept en strategie voldoende om visueel onderscheidend te zijn? Zeker in een tijd waarin we blootstaan aan een constante stroom aan informatie, hoe val je op tussen zoveel visuele prikkels?

Bij aanvang van een project als een campagne of identiteit is de ambitie bij alle betrokken partijen hoog, maar kan het verloop ervan worden bedreigd door verschillende factoren. Politieke belangen bijvoorbeeld kunnen zorgen voor compromissen waardoor het eindresultaat goed is, maar daardoor niet boven het maaiveld uitsteekt. Grote kans dat het niet onderscheidend genoeg is, wanneer de gebruiker oordeelt met een ’leuk’ of ‘mooi’. Animator en regisseur Michael Dudok de Wit zei tijdens het maken van de voor een Oscar genomineerde The Red Turtle: "Ik wil geen goede film maken, ik wil een fantastische film maken. Een goede film is leuk maar niet goed genoeg." Bij design gaat het om verrassen en verwonderen. Je wilt een ‘wauw!’.

Verrassen en verwonderen, dat is wat Bjarke Ingels en zijn BIG doen in de architectuur. Vanuit het radicale uitgangspunt Yes is More, een woordspeling op het motto Less is More (een begrip geworden dankzij architect en ontwerper Mies van der Rohe). BIG integreert conflicterende belangen van de betrokken partijen tot een bundeling van nieuwe ideeën, zonder daarbij compromissen te hoeven sluiten. Die ideeën zijn revolutionair en voldoen aan ieders behoeften, omdat men 'yes' antwoordt op elke eis. Gegoten in een vorm dat een mix is van fantasie met het functionele. Ingels: “Het is een pragmatische realisatie van iets utopisch. Er zijn meer mogelijkheden, waardoor het utopische mogelijk wordt. Dat bedoelen we met Yes is More.”

Laten we vaker ‘yes’ zeggen. Het bekende Less is More wordt tegenwoordig toegepast in de meest uiteenlopende vakgebieden. Er zouden ook principes van Yes is More buiten de architectuur kunnen gelden. Elkaars belangen kennen en omarmen, meer ja’s dan rebelse nee’s en het grote geheel niet uit het oog verliezen in plaats van verzanden in details. Blijf gezamenlijk trouw aan de oorspronkelijke ambitie en het eindresultaat zal met creatieve eigenheid verrassen en verwonderen. Het pad naar dat visuele onderscheid heeft wel onverwachte wendingen. En het duurt even om er te komen. Maar wauw, wat zal het uitzicht geweldig zijn.

Identiteiten
Geschreven door: Frank Klimstra

Het leukste nieuws komt van ons

Waar wacht je nog op? Inschrijven!